Η 3η Σεπτεμβρίου έχει περάσει στην ιστορία για δύο λόγους. Ο 1ος συντελέσθη το 1843. Το νεοσύστατο κράτος επί βασιλεία Όθωνα αδυνατεί να πληρώσει τα δάνεια του και οι ξένες δυνάμεις μέσω μνημονίων έχουν απαιτήσει μειώσεις μισθών, μειώσεις κρατικών δαπανών, απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων, αρθρόες αποστρατεύσεις Ελλήνων στρατιωτικών, όχι όμως και Βαυβαρών. Όσοι από εμάς είμαστε ακόμα ζωντανοί δεν χρειάζεται να ανατρέξουμε στα βιβλία της ιστορίας για να διαβάσουμε το κλίμα της εποχής αφού ζήσαμε, σαν μια καλοστημένη φάρσα, τα δικά μας μνημόνια.
Ο λαός βράζει, Μακρυγιάννης, Γιάννης Μεταξάς και Λόντος τοποθετούν τον Συνταγματάρχη Καλλέργη επικεφαλή του κινήματος κατά του Όθωνα κι αυτός με μια κίνηση ματ περικυκλώνει το παλάτι. Ο Όθωνας ζητά επιτακτικά να συναντήσει πρεσβευτές ξένων χωρών που έχουν καταφθάσει στο παλάτι προσδοκώντας παρέμβαση και βοήθεια των ξένων δυνάμεων, ο Καλλέργης αρνείται. Ο Όθωνας λέει πως θα σκεφτεί τα αιτήματα και θ΄απαντήσει σε μία μέρα, ο Καλλέργης αρνείται. Εδώ και τώρα υπέγραψε για να φτιάξουμε Σύνταγμα, επιμένει ο Καλλέργης κλειδώνοντας τον ουσιαστικά μέσα στα ανάκτορα, σημερινή Βουλή. Η Αμαλία είχε φροντίσει να ενημερωθεί για την κατάσταση και είχε προτείνει στον Όθωνα να συναινέσει αλλά αυτός δεν συναινεί. Ο Συνταγμάταρχης Καλλέργης τον απομονώνει και μέχρι το πρωί ο Όθωνας είπε το ναι, που λέει και ο Κόκα Κόλα Αργυρός.
Το 1ο Σύνταγμα συντάχθηκε, η πλατεία ανακτόρων μετονομάστηκε, οι πρώτες εκλογές έγιναν τον Οκτώβριο του ίδιου έτους και ύστερα ήρθε η Άνοιξη. Ο 2ος λόγος που η 3η Σεπτέμβρη έχει περάσει στην ιστορία είναι όταν ο αυτόκλητος και χαρισματικός σωτήρας Ανδρέας Παπανδρέου, εκμεταλεύτηκε αυτήν ακριβώς την ημερομηνία (γνήσιος επαναστάτης) και στο φτωχικό King George παρακαλώ, παρουσίασε την “διακηρυξη των αρχών”. Ένα χαρτί που το κουνούσε δεξιά κι αριστερά σαν άλλος Chamberline που επειδή υπέγραψε με τον Χίτλερ, πίστευε πως επειδή το έλεγε το χαρτί, θα γίνει κιόλας.
Το κεντρικό σύνθημα που αναφέρεται στη διακήρυξη και καθόριζε τις αρχές του νέου κόμματος, ήταν το τετράπτυχο «Εθνική Ανεξαρτησία – Λαϊκή Κυριαρχία – Κοινωνική Απελευθέρωση – Δημοκρατία». Καραμέλες και πράσινα άλογα θα μπορούσε κάποιος να πει. Όπως τόνισε τότε ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο “βασικός κυριαρχικός στόχος του κινήματος είναι η δημιουργία μιας πολιτείας απαλλαγμένης από ξένο έλεγχο ή επεμβάσεις, απαλλαγμένης από έλεγχο ή επιρροή της οικονομικής ολιγαρχίας”. Ένας προφήτης μα τι προφήτης ή οι Monty Pythons στην Ψαροκώσταινα. Το αν τα πίστευε όλα αυτά ή αν ήθελε να κάνει το κόσμο να τα πιστέψει για να τον χρίσουν Σωτήρα, μόνο αυτός το ξέρει. Τα έργα και τις ημέρες του στα χρόνια που ακολούθησαν ο κάθε ένας μπορεί να τα αντιληφθει όπως θέλει, μπορεί να τα θυμάται όπως θέλει, ακόμα έχουμε ελευθερία.
Στις 3 Σεπτέμβρη του 2026 το αειθαλές ΠΑΣΟΚ θέλωντας να γιορτάσει την αυθεντικότητα Παπανδρέου και μην έχοντας τι να άλλο να κάνει, παίζει με τα νεύρα μας ζητώντας μια “νέα αρχή” λες και δεν φτάνουν οι 200 και βάλε αρχές που έχουν υποβάλλει τον έρημο τούτο λαό οι ημιτελείς άρχοντες του. Επίσης ετοιμάζει “γιορτή νίκης” αλλά δεν έχει ακόμα ενημερώσει νίκης εναντίον τίνος επιτρέποντας μου να φαντασιωθώ ντέρμπι Πασόκ – Λεβαδειακός. Και όλα αυτά με “άρωμα Αντρέα”. Πάω στοίχημα ότι αν έχει απομείνει οτιδήποτε από τον Αντρέα όποιος το μυρίσει θα πάει αδιάβαστος.
Από την εφημερίδα των συντακτών αντιγράφω: Η Χαριλάου Τρικούπη επιχειρεί να δώσει έναν πανηγυρικό τόνο «γιορτής νίκης» και ολικής επαναφοράς, χρησιμοποιώντας ιστορικά στοιχεία που παραπέμπουν στις χρυσές εποχές του ιδρυτή του κινήματος Το επετειακό σκηνικό θα περιλαμβάνει αυτοκινητοπομπές με παραδοσιακές πράσινες σημαίες του ΠΑΣΟΚ, θυμίζοντας τις ιστορικές προεκλογικές συγκεντρώσεις του Ανδρέα Παπανδρέου στην Κρήτη.
Μια και τα στελέγχη του κόμματος έχουν τέτοιες φανταστικές και πρωτότυπες ιδέες θα ήθελα να προτείνω να σκεφτούν και την παρέλαση ψηφιακών ομοιωμάτων, άλλωστε η σημερινή τεχνολογία το επιτρέπει. Στην κεντρική λεωφόρο του Ηρακλείου σε ανοιχτή χρυσοποίκιλτη άμαξα θα μπορούσαν να παρελάσουν αγκαλιά κάνωντας συνθήματα νίκης, Παπανδρέου, Γενημματάς, Μερκούρη, Αρσένης, Κουτσόγιωργας, Τσοβόλας και πόσοι άλλοι! Κάτι τέτοιο θα δώσει στον κόσμο την ελπίδα που τόσο χρειάζεται, ελπίδα που μάλλον την βλέπει μόνο στο παρελθόν. Κάποιος να με ξυπνήσει…
Κάπου εδώ θα έλεγα πως ταιριάζει γάντι η ρήση του φιλόσοφου και συγγραφέα Τζορτζ Σανταγιάνα, “λαός που ξεχνά την ιστορία του είναι καταδικασμένος να την ξαναζήσει”.
