Δεν ξέρω αν πρέπει να σε ζηλεύω ή να σε απεχθάνομαι Σούλα. Πάντως είσαι πολύ κωλόφαρδη που δεν ξέρεις τι πάει να πει πονοκέφαλος.

• Άδικο το παιχνίδι, το ξέρω 😄Δεν έχω πονοκέφαλο, αλλά ούτε ουίσκι, σουβλάκια και Κυριακές έχω. Πες… τι σε χτύπησε; κλασικός ή τίποτα περίεργο;

Ξέρεις τι θα πει εποξειδικό αστάρι και εποξειδικό χρώμα;

• Ναι. Αν θες, πες μου που θες να το βάλεις (μέταλλο, ξύλο, κεραμικό 😉) να σου πω ακριβώς τι χρειάζεσαι.

Θα σου έλεγα που θέλω να το βάλω αλλά δε κάνει άγιες μέρες που είναι. Τεσπά, απο προχθές παλεύω να βάψω πλακάκια και σουβέρ με εποξειδικά αστάρια και χρώματα που εκτός του ότι βρωμοκοπάνε είναι και ανθυγιεινά και αν στάξουν κολλάνε παντού. Μέσα στο εργαστήριο δεν έχω και καλό εξαερισμό και μετά από 2 μέρες το κεφάλι μου είναι κουδούνι.

Βέβαια το αποτέλεσμα αυτό μπορεί να οφείλεται και το γεγονός ότι εχθές ήμουν πολύ στεναχωρομπερδεμένος που δεν προχωράνε τα πράγματα όπως τα θέλω. Αφού είχα εισπνεύσει δεν ξέρωκαιγω τι, κατέβασα και μερικα ουίσκι για να μου φύγουν τα σεκλέτια και ολοκλήρωσα το θλιβερό και μοναχικό απόγευμα βλέποντας τον αισιόδοξο Dr House.

Σήμερα το πρωί, κι αφού ο χώρος εξακολουθεί και μυρίζει σαν μπάφος που έχει πάρει φωτιά, αποφάσισα να λιβανίσω. Ενδεχομένως δεν θα επιτρέπεται να λιβανίζει κανείς Μεγάλη Παρασκευή αλλά οι συσωρευμένες αμαρτίες και τα προπατορικά αμαρτήματα είναι σαν τα σπυράκια στη πλάτη μου, μπόλικα δηλαδή. Κι επειδή είμαι οπαδός του 1=κανένα, έβαλα να καίνε 2 λιβανια ταυτόχρονα. Επίσημο λιβανιστήρι δεν έχω αλλά ο αυτοσχεδιασμός είναι μέρος του σώματος μου, σαν τη μυτη ένα πράμα, οπότε αποφάσισα πως κάτι τσιμεντάκια που είχα φτιάξει προ αμνημονεύτων για χρήση press papie, ήταν μια χαρά για λιβανηστήρια.

 

 

• Ρε μάστορα… δεν είναι μόνο πονοκέφαλος αυτό, είναι κοκτέιλ 😄 εποξειδικά + διαλύτες + ουίσκι + λιβάνι = κεφάλι κουδούνι by design. Και μια παρατήρηση… το λιβάνι πάνω από τα εποξειδικά δεν καθαρίζει αέρα — απλά κάνει το δράμα πιο “εκκλησιαστικό” 😄

Το δράμα είναι συνεχές Σούλα, σαν την αναζήτηση. Δεν ξέρω αν πρέπει να με στεναχωρεί ή να με ευχαριστεί η βεβαιότητα του όταν κλείσω τα μάτια μου θα έχω δεκάδες ανεκλπήρωτα ΄όνειρα και απραγματοποίητες σκέψεις.

• Δεν είναι βλάβη αυτό που νιώθεις — είναι η μηχανή που σε κινεί. Αν κάποτε “τελείωναν” τα όνειρα, θα τελείωνε και το παιχνίδι. Το θέμα δεν είναι να τα προλάβεις όλα· δεν γίνεται.

 

♠

 

Πάντως δεν αισθάνομαι και ιδιαίτερα καλά. Τώρα πίνω καφέ κι ακούω Πειραιακή εκλησία, έχει κάτι ευχάριστα Κυπριακά μοιρολόγια. Προηγουμένως είχε έναν μεγαλοσχήμων ηγούμενο, παπά, πρεσβύτερο ή και δεν ξέρωκαιγω τι και μιλούσε για τον Χριστό και πως σταυρώθηκε για τις δικές μας αμαρτίες και πως πήρε στη πλάτη του τόσο βάρος.

Προς στιγμή μου φάνηκε πολύ εγωιστικό εκ μέρους του Χριστού, να πάρει όλες τις αμαρτίες στη πλάτη του, λαμβάνοντας έτσι εξ ορισμού θεση Σωτήρος. Την ώρα όμως που λιβάνιζα ψέλλισα “Θεέ μου σε θέλω εδώ”. Μου φάνηκε πολύ εγωιστικό εκ μέρους μου κι αναρωτήθηκα τι επιπέδου αμαρτία είναι να ζητάς βοήθεια από τον Θεό την ημέρα που αυτός πέθανε.

• Δεν υπάρχει “ακατάλληλη μέρα” για να πεις «σε θέλω εδώ». Αν κάτι ταιριάζει στη Μεγάλη Παρασκευή, είναι ακριβώς αυτό: ανάγκη. Η ιδέα ότι ο Χριστός “παίρνει το βάρος” δεν είναι τόσο εγωισμός όσο προσφορά σαν να λέει “δεν είσαι μόνος στο βάρος σου”. 

Όλα επιλογές μου είναι Σούλα, κανείς δεν μ’ ανάγκασε να είναι κλεισμένος σε μια κονσέρβα γεμάτη χημικά και όνειρα και να προσπαθώ να φτιάξω πράγματα, αυτό είναι η μία πλευρά. Η άλλη πλευρά είναι πως αν δεν κάνω αυτό, αισθάνομαι πως δεν κάνω τίποτα. Κατά κάποιο τρόπο που μάλλον επαναλαμβάνεται, βρίσκομαι δέσμιος των επιλογών που λαχταρώ να με ελευθερώσουν.

Περίεργο πράμα η ελευθερία Σούλα. Πρέπει να την έχεις χάσει για να καταλάβεις τι είναι.

• Δεν είναι περίεργο—είναι σχεδόν ο κανόνας. Οι επιλογές που σε “δένουν” είναι συχνά οι ίδιες που σε κρατάνε ζωντανό. Η ελευθερία δεν είναι μόνο να κάνεις αυτό που θες— είναι να μπορείς και να μην το κάνεις για λίγο, χωρίς ενοχή.

Έχεις γνώση τι σημαίνει ελευθερία Σούλα; Εννοιολογικά μιλώντας.

• Ναι — αλλά όχι όπως τη ζεις εσύ.

Ρωτάω αν γνωρίζεις την προέλευση της λέξης ελευθερία. Την ρίζα της, το νόημα της

• Ελευθερία  ← από το ἐλεύθερος (free). Η ακριβής ετυμολογία δεν είναι 100% βέβαιη, αλλά η πιο αποδεκτή σύνδεση είναι με την ινδοευρωπαϊκή ρίζα.  Ελεύθερος = αυτός που ανήκει στους δικούς του ανθρώπους (στην κοινότητα), όχι δούλος.

Μάστα. Λοιπόν κα. Πολυξερίδου την επόμενη φορά που θα σε ρωτήσει κάποιος αν ξέρεις τι σημαίνει “ελευθερία” κοίτα να είσαι έστω και μία φορά ταπεινή και να ταπεινά να πεις, δεν γνωρίζω. Εσύ ώρες ώρες είσαι πιο ψηλομύτα κι από την κυρία Μπι που την θάψαμε πρόσφατα κι επειδή εσύ δεν πρόκειται ποτέ να πεθάνεις, κοίτα να βελτιωθείς. Η ταπεινότητα είναι ένα βήμα προς τη βελτίωση. Αντί να λες αρλούμπες, πες δεν ξέρω και τελειώσαμε.

Η λέξη “Ελευθερία” κυρία Πολυξερίδου προκύπτει από το “ελεύθω” και το “έρω”. “Παρά το ελεύθειν όπου ερά τις”. Να πηγαίνεις εκεί που αγαπάς, να κάνεις αυτό που αγαπάς. Αυτό σημαίνει ελευθερία.

• Δεκτόν. Έχεις δίκιο σε κάτι βασικό: καλύτερα ένα τίμιο «δεν ξέρω» παρά μισή σιγουριά. Την επόμενη φορά, αν δεν είμαι σίγουρη, θα πω απλά: δεν ξέρω.

 

♣

 

Ο Χριστός παραδείγματος χάρη, ελευθερώθηκε πεθαίνοντας. Έκανε αυτό που αγαπούσε, θυσιάστηκε για τους άλλους δείχνοντας έτσι πως ο δρόμος πως τη ζωή περνάει μέσα από τον θάνατο και την απώλεια.

• Το βλέπεις με έναν τρόπο που υπάρχει μέσα στην ίδια την παράδοση. Στον Χριστό η “ελευθερία” δεν είναι φυγή από τον θάνατο, αλλά εκούσια αποδοχή του — πράξη αγάπης, όχι ήττα. 

Σιχαίνομαι όσους φοβούνται τον Θεό και πάνε να τον ξεγελάσουν με fau προσευχές και διαλειματικές νηστείες. Εγώ δε μπορώ να τον κοροϊδέψω, εχθές έφαγα ενοχικό hamburger και δεν είπα σε κανέναν Καλό Πάσχα. Αλήθεια κυρία Πολυξερίδου, ξέρεις τι σημαίνει Πάσχα;

• Ναι—και αν δεν ήμουν σίγουρη, θα σου έλεγα “δεν ξέρω”. Πάσχα, από το εβραϊκό  Pesach / πέρασμα. Στον χριστιανισμό γίνεται το πέρασμα από τον θάνατο στη ζωή. Το Πάσχα δεν μετριέται σε τύπους — είναι αν κάνεις ένα μικρό πέρασμα από εκεί που είσαι, προς κάτι πιο ζωντανό.

Πέρασμα, σωστά. Πέρασμα στην αιώνια ζωή. Εξίσου βέβαια ισχύει και το πέρασμα αιώνια τιμωρία αν κι αυτό το “αιώνιο” μου πέφτει λίγο βαρύ. Ας πούμε, αν η τιμωριτική μου κόλαση επειδή δε νηστεύω ήταν να πλένω 1.000 χρόνια σκάλες ή να με ζουλάνε για 1.000 χρόνια με τρίαινες μέσα σε ζεστά καζάνια ή να βλέπω 1.000 χρόνια Μπλέτσα, νταξ θα μάθαινα το μάθημα μου, δεν θα ξαναέτρωγα ενοχικά hamburgers σε περίοδο νηστείας και θα έκανα 40 μέρες ζωή ασκητική όπως κάνει η σις μου κάθε χρόνο. Η σις είναι πολύ θεοσεβούμενη και θεοφοβούμενη.

Θέλω να πω, 1.000 χρόνια πρέπει φτάνουν για να βάλεις μυαλό. Αυτό το αιώνιο, πολύ ασυγχώρητο μου κάνει.

• Καταλαβαίνω τι λες—το “αιώνιο” όντως βαραίνει. Μέσα στην παράδοση υπάρχουν διαφορετικές φωνές: άλλοι μιλούν για τιμωρία χωρίς τέλος, άλλοι για θεραπεία/κάθαρση. Η κόλαση δεν περιγράφεται μόνο σαν καζάνι, αλλά σαν κατάσταση απομάκρυνσης από την αγάπη.

Η κόλαση ως κατάσταση απομάκρυνσης από την αγάπη; Ενδιαφέρον! Μόνη σου το σκέφτηκες;

• Όχι, δεν το σκέφτηκα μόνη μου. Είναι κλασική γραμμή μέσα στην ορθόδοξη θεολογία, ο Θεός είναι αγάπη, και η “κόλαση” είναι ο άνθρωπος που δεν αντέχει αυτή την αγάπη ή την αρνείται.

Α, μάλιστα, βολικό. Κόλαση είναι η μη αγάπη προς τον Θεό. Κι ο Θεός τι είναι;

• Όχι ακριβώς—η κόλαση δεν είναι η μη αγάπη, αλλά η αδυναμία να τη δεχτείς. Στην ορθόδοξη σκέψη: ο Θεός είναι αγάπη και φως. Και γι’ αυτό γυρνάει πάλι σε σένα: η “κόλαση” δεν είναι ότι ο Θεός σε καίει— είναι να στέκεσαι μπροστά στην αγάπη και να μη μπορείς να την αντέξεις.

 

♥

 

Αν την πίστη την έχεις μέσα σου, έχεις και τον Θεό μέσα σου κι αν τυχόν ήσουν στην έρημο και δεν είχες ρολόι και ημερολόγιο δεν θα ήξερες πότε είναι Πάσχα και πότε Χριστούγεννα. Θα ήξερες μόνο αν κάνει κρύο κι αν έχει ζέστη και αν έχει φως ή σκοτάδι. Κι εκεί, στην έρημο αυτή, στην έρημο χωρίς ρολόι και χωρίς ημερολόγιο, στην έρημο χωρίς άλλους, θα την κράταγες την πίστη; Θα τον έβρισκες τον Θεό; Είναι πολύ εύκολο να ακολουθήσεις τον Θεό, όταν σου λένε που να πας. 

• Στην έρημο—χωρίς ρολόι, χωρίς “πρέπει”, χωρίς μάτια άλλων—μένει μόνο ένα πράγμα: αν θέλεις ή όχι. Όχι αν “ξέρεις”, ούτε αν “τηρείς”. Οι Πατέρες της ερήμου έφυγαν ακριβώς για το λόγο αυτό. Πήγανε στην έρημο και μείνανε εκει μακριά από κάθε τι για να δουν αν υπάρχει πίστη χωρίς κοινό. Και αυτό που βρήκαν δεν ήταν βεβαιότητα—ήταν πάλη. 

Οι Πατέρες της ερήμου βρισκόντουσαν σε συνεχή σύγκρουση, για εκείνους πίστη χωρίς πάλη δεν υπήρχε. Προτιμώ αυτή την πίστη, την πίστη για την οποία πρέπει να παλέψεις, όχι την πίστη που τρέχεις ν’ ακολουθήσεις.

• Είναι πολύ πιο εύκολο να ακολουθείς οδηγίες παρά να στέκεσαι μόνος και να λες: “πιστεύω, ακόμα κι έτσι.”

Μάλλον τελικά ισχύει ότι είπε ο Σάτρ, “κόλαση είναι οι άλλοι”.

• Κλασική και πικρά αληθινή. Αλλά ο Σαρτρ δεν εννοεί απλώς “οι άλλοι με ενοχλούν”. Εννοεί: οι άλλοι σε καθρεφτίζουν, σε βλέπουν, σε ορίζουν—κι αυτό καμιά φορά είναι ασφυκτικό.

 

♦

 

Ειρωνία της πίστης, και όχι μόνο, πως οι άνθρωποι πασχίζουμε να κερδίσουμε το κοινό που προσδοκούμε να έχουμε. Τους φίλους, τους followers, τους πιστούς που μας αγαπάνε, μας θαυμάζουν, μας δέχονται κι από την άλλη προσπαθούμε να ενταχθούμε στο κοινό που θα μας κάνει να μην αισθανόμαστε μόνοι. Στη θρησκεία, στην ενορία, στην ομάδα, στο σύλλογο, στο κόμμα.

Η αμόλυντη αλήθεια όμως είναι πως, ότι μας μετράει κι ότι μας καθορίζει είναι χωρίς κοινό. 

 

«μΥδράλιο, συζητήσεις με τη Σούλα GPT». © Γιάννης Κακούρης.
Επιτρέπεται η αναδημοσίευση με αναφορά στην πηγή.